آرشيو موضوعات

گزارش کارآموزی- شهرداری

شهر سالم(محیط و فضای سالم شهری)

جامعه سالم(ارتباطات انسانی سالم –سلامت اجتماعی)

چالش های اساسی سلامت شهر یاسوج:

 

1-تغییر الگوی بیماری ها وگسترش خطرات و رفتارهای غير ايمن تهدید کننده سلامت

2-فقدان هماهنگی مناسب بین عوامل و عناصر موثر در بخش سلامت

3-ناعادلانه بودن فراهمی و دسترسی خدمات سلامت با نیاز های جامعه

4-سلامت محور نبودن توسعه بخشی

5-ضعف در سیاست گذاری مشخص در حوزه سلامت

6-عدم وجود ساز و کار هاي حاکمیتی و مديريتي  هماهنگ در حوزه سلامت

7-عدم تناسب کیفی وکمی منابع فیزیکی و انسان با نیازهای جامعه

8-عدم توسعه پایدار فرهنگ سلامتی

9-مشکلات بهداشتی اماکن عمومی و آموزش

10-عدم وجود قانون بهداشت روانی در کشور

12-نبود امنیت و ايمني غذایی

13-ناعادلانه بودن تامین منابع مالی ناکارآمدی سازوکارهای تخصیص منابع

14-فقدان نظام جامع رسیدگی به امور معلولین و جانبازان وگروههای آسیب پذیر

15-فقدان نظام یکپارچه ارائه خدمات سلامت(نظام ارجاع  سطح بندی خدمات)

17-عدم وجود نظام جامع اطلاعات سلامت

19-بیمارنگر بودن نظام مدیریت سلامت

20-ناکار آمدی نظام مدیریت مبتنی بر شواهد

21-فقدان دیدگاه مبتنی بر هدف و نتیجه

چالش های اصلی

1-بدلیل عدم وجود نظام اطلاعات سلامت برنامه ریزی مشکل است

2-توسعه بخش های مختلف سلامت محور نیست

ماموریت های شهرداری در حوزه سلامت

1-ارتقای شاخص های سلامت

2-مشارکت فعال جامعه و توانمند سازی مردم در تامین و ارتقای سلامت خود و جامعه

3-تامین محیط زیست سالم شهری

4-توسعه پژوهش های کاربردی در حوزه سلامت

5-ارتقای کیفیت زندگی و تسهیل حضور اجتماعی معلولین/جانبازان و سالمندان

6-پیشگیری/ درمان و باز توانی آسیب های اجتماعی تهدید کننده سلامت

7-استقرار نظام جامع اطلاعات سلامت

8-تامین امنیت و ایمنی غذا

9-توسعه رویکرد مبتنی بر سلامت در مدیریت شهری

اهداف کلی سلامت شهرداری

_بهبود کیفیت زندگی شهروندان

_افزایش امید به زندگی

اهداف استراتژیک

_بهبود شیوه سیاست گذاری/ مدیریت وحاکمیت

_کاهش عوامل خطر تهدید کنده سلامت

برنامه های شهروند سالم

_توانمند سازي در جهت کاهش حوادث شهری

_آموزش مهارت های زندگی

_توسعه فرهنگ سلامتی در خانواده ها

_کاهش رفتارهای پرخطر تهدید کننده سلامت از طریق آموزش و توانمند سازی

برنامه های شهر سالم

1-اجرای طرح خانه سلامت محله.(ارائه کننده خدمات مشاوره ای-مددکاری اجتماعی-آموزشی)

2-اجرای طرح شهردار محله در قالب شوراهای سلامت

3-کمک به ایجاد مدرسه سالم

4-ارتقا بهداشت و ایمنی مساجد

5-سالم نگه داشتن محیط های عمومی

برنامه های جامعه سالم

1_اجرای طرح کانون های سالمندی در مکان های عمومی

2-اجرای طرح جامع فراگیر –فرا ده ویژه کودکان

3-اجرای طرح خانه اسباب بازی

4-ارتقا فرهنگ زیست محیطی شهروندان

 

مفهوم محله:مفهوم محله اغلب به منظور توصیف "نواحی اجتماعی کوچکی که در آن افرادی با علایق و ارزشهای مشترک بطور روزانه با یکدیگر در ارتباط متقابلند بکار کرفته می شود"

مدیریت محله:  شناسايي علل و عوامل اثرگذار بر سلامت یک محله و تامين سلامت جسمی /روحی /معنوی/اقتصادی/ زیست محیطی/فرهنگی و اجتماعی ساکنان محله جهت بهبود شرایط زندگی

ساختار و سازماندهی محله سالم

مرحله اول(شروع)

1-معرفی طرح و ايده شهر سالم

2-تصمیم گیری برای انتخاب محل اجرای پروژه

3-تصمیم در زمینه تشكيلات سازمانی

4-تعیین امکانات مورد نیاز

5-تصویب طرح

 

ساختار و سازماندهي محله سالم

مرحله دوم(سازماندهی)

1-تشكيل شورای سیاست گذاری سلامت محله

2-توانمند سازی اعضا شورا

3-شناخت وضعیت موجود محله

4-نظرسنجی و تعيين اولویتها

5-شناسایی افراد شاخص محلی ومشارکت جویان

6-شناسایی سازمانهای دولتی و غيردولتي

7-تعیین کمیته های تخصصی

8-تعیین برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت

ساختار و سازماندهی محله سالم

مرحله سوم(اجرا)

1-توانمند سازی تشکلهای مردمی در محله

2-ایجاد هماهنگی های بین بخشی

3-افزایش آگاهی های عمومی(آموزشهای همگانی)

4-تشویق مردم به مشارکت

5-بهره گیری از روشهای نوین

6-ایجاد شبکه اطلاع رسانی

 

خانه های سلامت محله

_مراکزی هستند که با استقرار در محله های شهر، سطح سلامت ساکنان محله را از طریق مشارکت همگانی وهمکاری های بین بخشی ارتقا می بخشد.

_خانه های سلامت محلی تسهیل گر و هدایت پروژه شهر سالم در سطح محله را بر عهده دارند

اهداف اجرایی خانه های سلامت محله

1-جلب مشارکت آحاد خانواده ها در اداره امور محلی در چارچوب اهداف وظایف ومسئولیتهای شهرداری

2-فراهم نمودن بستر مناسب جهت کسب مهارت از طریق تمرین و ممارست در مشارکتهای اجتماعی

3-نهادینه نمودن ارتباط مردم ومشارکت جمعی آنان با متولیان مدیریت شهری

4-ارتقای فرهنگ شهرنشینی ومشارکت پذیر نمودن ساکنان محله

5-به فعلیت در آوردن استعدادها /خلاقیت ها وهمکاریهای خانواده ها برای بالا بردن شاخص های زیست محیطی محله

6-تقویت روحیه جمعی وایجاد همبستگی اجتماعی بین خانواده ها برای تامین بهداشت /امنیت نگهداری وگسترش فضای سبز محله

7-تقویت روحیه اتکا به نفس و خودباوری در خانوده ها در جهت بازآفرینی هویت محله

8-ایجاد همفکری وهمدلی بین ساکنان محله و مسئولان شهرداری

وظایف اصلی خانه های سلامت محله

1-هدایت/ سازمان دهی/ برنامه ریزی وهماهنگی اجرای طرح های عملیاتی

2-شناسایی نقاط آسیب پذیر محله جهت اجرای طرح ها

3-گردآوری اطلاعات از بافت اجتماعی /فرهنگی/اقتصادی/بهداشتی محله به تفکیک

4-تهیه مقدمات نیازسنجی از ساکنان محله وتعیین اولویت ها براساس نتایج بدست آمده

5-دعوت از سازمان های موجود در هر منطقه جهت تشکیل هسته همکاریهای بین بخشی

6-شناسایی افراد شاخص محلی و مشارکت جویان

7-ایجاد تسهیلات وحمایت از مشارکت تشکل های مردمی

8-بالا بردن سطح نوآوری در انتقال مفاهیم و آموزش همگانی زیست محیطی /بهداشتی/امور شهری/فرهنگی و اجتماعی

9-ایجاد امکانات و دسترسی شهروندان به منظور مشارکت در طرح های اجرایی

10-ارسال اطلاعات و گزارش فعالیت بهماونت اجتماعی منطقه

11-اجرای سیاست کلی و نتایج پژوهشی اعلام شده از جانب اداره کل سلامت

12-برگزاری دورههای آموزشی /مشاورهای جهت ارتقای آگاهی های سلامتی

13-هماهنگی با آموزش و پرورش منطقه جهت اجرای طرح مدرسه سالم در مدارس محلی  

نحوه بازدیدها:

بازدیدها بدین صورت بود که ما باید به محله های و خیابان های خاصی که طبق یک برنامه ریزی هر روز از یک قسمت شهر صورت می گرفت می رفتیم و مشکلات مربوط به خدمات شهری مانند: جمع آوری زباله ها از خانه ها توسط ماشین های حمل زباله را کنترل می کردیم یا دپو کردن زباله ها توسط مأمورین رفتگر و جمع آوری نکردن آنها را باید گزارش می دادیم، همچنین نحوه کار و لباس های کارگران فضای سبز چک می شد و اگر طبق قوانین خاصی که دارند مثل آبیاری صحیح، پوشیدن لباس و... عمل نمی کردند گزارش داده می شد.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گروه آموزش دهنده:

مهندس گلابی

مهندس شاکری

مهندس کشاورز   
مقدمه :

هدف از ایجاد بهداشت حرفه ای تأمین سلامتی برای کارگران و سالم سازی محیط کار برای کارگران می باشد. این عمل از طریق سازمان بهداشت حرفه ای یا شرکت های خصوصی به صورت اعمال قانون کار و یا دیگر قوانین انجام می پذیرد. سیستم شبکه فوق دارای قسمت های متفاوت می باشد، دانشگاه دارای معاون است که رئیس مرکز بهداشت می باشد و در واقع شبکه بهداشت درمان همان کار دانشگاه علوم پزشکی را انجام می دهد. در هر حال درمرکز بهداشت شهرستان مسئولین بهداشت حرفه ای و محیط وجود دارد که در زیر مجموعه

آن ها چند کارشناس وجود دارد. بعد ارائه خدمات شهرستان در دو قسمت کلی صورت می گیرد:

1- شهری که شامل بهداشت درمان شهری است.

2- روستائی که در سطح روستاها مراکز بهداشت درمانی روستائی وجود دارد، در این مراکز بهورزهای مرد و زن کار می کنند. در هر روستتا یک خانه بهداشت وجود دارد که این بهورزها آن جا مشغول کارند.

 

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

هدف :

فراهم آوردن موجبات تأمین بهداشت و درمان کلیه افراد کشور از طریق گسترش خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی .

وظایف اساسی :

تدوین و ارائهٔ سیاست‌ها، تعیین خط مشی‌ها و برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی، ‌پژوهشی خدمات بهداشتی، ‌درمانی، ‌دارویی، ‌بهزیستی و تأمین اجتماعی.

تامین بهداشت عمومی و ارتقا سطح آن از طریق اجرای برنامه‌های بهداشتی خصوصاً در زمینهٔ بهداشت

محیط، ‌مبارزه با بیماری‌ها، ‌تغذیه و تنظیم خانواده و دهان و دندان، ‌آموزش بهداشت عمومی، ‌بهداشت کار، ‌بهداشت مدارس و شاغلین با تاکید بر اولویت مراقبت‌های بهداشتی اولیه به ویژه بهداشت مادران و کودکان با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط.

ایجاد نظام هماهنگ بهداشت، ‌درمان و آموزش پزشکی و گسترش شبکه تلفیقی بهداشت و درمان. تعیین رشته‌ها و مقاطع تحصیلی مورد نیاز کشور جهت تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و اجرای برنامه‌های تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی در جهت نیل به خودکفایی و نیز ایجاد و گسترش موسسات واحدهای پژوهش پزشکی و نظارت بر پژوهش‌ها و هماهنگ ساختن برنامه‌های موسسات تحقیقاتی پزشکی.

برنامه‌ریزی به منظور توزیع متناسب و عادلانهٔ نیروی انسانی و سایر امکانات (آموزش پزشکی و تسهیلات بهداشتی درمانی) کشور با تاکید بر اولویت برنامه‌های بهداشتی و رفع نیاز مناطق محروم و نیازمند.

فراهم نمودن تسهیلات لازم برای برخورداری همگان از خدمات درمانی در حدود امکانات از طریق ایجاد مراکز درمانی دولتی و بهبود استاندارد آنها و استفاده از همکاری مؤسسات خیریه و بخش خصوصی و انواع بیمه‌های درمانی.

تامین منابع مالی با بهره‌گیری از اعتبارات عمومی، ‌حق بیمه درآمدهای اختصاصی و کمک‌ها و مشارکت مردمی.

تامین و ارائهٔ خدمات لازم به معلولین جسمی، ‌ذهنی و اجتماعی و انجام اقدامات حمایتی برای کودکان در سنین قبل از دبستان و سالمندان و خانواده و افراد بی سرپرست و نیازمند و تشویق و ترغیب افراد خیر و موسسات خصوصی جهت ارائه خدمات مذکور.

 تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به الف) خدمات بهداشتی، ‌درمانی، ‌بهزیستی، ‌دارویی - ب) مواد دارویی، خوراکی، آشامیدنی، ‌بهداشتی، ‌آرایشی و آزمایشگاهی تجهیزات و ملزومات و مواد مصرفی پزشکی و توان‌بخشی - ج) بهداشت کلیهٔ موسسات واحدهای خدماتی و تولیدهای مربوط به خدمات و مواد مذکور در فوق.

 صدور، ‌تمدید و لغو موقت یا دائم پروانه‌ها: الف) موسسات پزشکی، ‌دارویی، بهزیستی و کارگاه‌ها و

مؤسسات تولید مواد خوراکی، ‌آشامیدنی، بهداشتی و آرایشی - ب) ساخت فراورده‌های دارویی و مواد بیولوژیک، ‌خوراکی، ‌آشامیدنی بهداشتی و انجام نظارت و کنترل کیفی و تعیین ضوابط و مقررات لازم بهداشتی مذکور.

صدور پروانهٔ اشتغال هزینهٔ خدمات تشخیصی و درمانی، ‌دارویی، ‌بهزیستی و تعیین تعرفه‌های مربوط در

بخش دولتی و غیر دولتی و تعیین شهریهٔ آموزش‌های غیر رسمی و آزاد در زمینه‌های مختلف علوم پزشکی.

تعیین ضوابط مربوط به ورود، ‌ساخت، نگهداری، صدور، مصرف و انهدام مواد اولیهٔ بیولوژیک مخدر،

‌خوراکی، ‌آشامیدنی، ‌بهداشتی، ‌آرایشی آزمایشگاهی و فرآورده‌های دارویی و تجهیزات و ملزومات و مواد مصرفی پزشکی و توان‌بخشی و ارزشیابی،‌ نظارت و کنترل ضوابط مذکور.

انجام پژوهش در زمینه طب سنتی و بررسی و تحقیق در زمینه خواص دارویی گیاهان و امکانات تهیه و

استفاده از داروهای گیاهی و آموزشی صحیح در زمینه‌های فوق و ایجاد مراکز مناسب .

شرح کار:

طبق برنامه کارآموزی مرکز بهداشت استان ، مطالبی در مورد بهداشت حرفه ای ارائه شد.

بحث PHC

این بحث ادغام فعالیت ها را نشان می دهد و یک بهورز معمولاً کارهای متفاوتی را انجام می

دهد، برای این منظور بهورزها معمولاً یک دوره ی آموزشی را می گذرانند تا بر این اساس قادر به

جوابگویی مشکلات بیماران باشند. بهورزها از جمله کارهایی که انجام می دهند: نظارت بر زباله های

روستا، آب، فاضلاب، آموزش بهداشت، مواد غذایی، بازدیدهای بهداشت محیطی و حرفه ای و ...

در سطح بهداشت حرفه ای و نظارت بر کارگاه ها معمولاً تقسیم بندی متفاوتی را انجام داده اند؛ در سطح روستاها: کارگاه هایی که در روستاها زیر 20 نفر کارگر دارند نظارت بر آن ها توسط بهورز صورت می گیرد. کارگاه هایی که بین 20 تتا 49 نفر کارگر دارند کاردان مرکز بهداشت درمان روستایی آنها را رسیدگی می کند. کارگاههایی که بین 50 تا 499 نفر کارگر دارند باید دارای خانه ی بهداشت کارگری باشند که تمام هزینه ی آن را کارفرما متقبل می شود که این هزینه مربوط تأسیس اتاق مناسب و ... به جز هزینه آموزش می باشد. برای کارگاه هایی که بالای 500 نفر کارگر دارند باید دارای مراکز بهداشت کار باشد که دارای کارشناس بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای و ... می باشد، در این مورد هم هزینه بر عهده کارفرماست و در صورت هر گونه بروز مشکل یا عدم رعایت قوانین کار بر عهده کارفرماست. در سطح شهر کارگاه های زیر 49 نفر به کاردان های شهری محول می شوند. کارگاه های 50 تا 499 نفر باید دارای خانه ی بهداشت کارگری باشند، برای کارگاه ها با جمعیت کارگری بالای 500 نفر احداث مرکز بهداشت کار صورت می گیرد، تا بر کار آنها نظارت صورت گیرد.

شبكه‌ بهداشتي‌ درماني‌ كشور از سال‌ 1364 باهدف‌ تضمين‌ عادلانه‌ دسترسي‌ كليه‌ آحاد جامعه‌ به‌

مراقبتهاي‌ اوليه‌بهداشتي‌ ، بااولويت‌ مناطق‌ روستائي‌ ومحروم‌ ، بتدريج‌ دركشور مستقرشده‌ است‌ . اين‌ شبكه‌ مناطق‌ روستائي‌وشهري‌ ، هردو، راشامل‌ مي‌ شود .

با توجه با اینکه کوچکترین واحد مستقل در نظام بهداشتی درمانی کشور شهرستان است به همین دلیل ، پس از اعلام سیاستهای اساسی و خط مشی های کلی ، تدوین مجموعه ای که بتواند به اجرا و استقرار نظام در شهرستان کمک کند مورد توجه قرار گرفت .ابتدا با تجزیه برنامه ها به فعالیتها و وظایف و تعیین سهمی که هر واحد اجرایی در قبال یک یک برنامه به عهده دارد مشخص گردید که برای خدمات 1500نفر جمعیت یک خانه بهداشت نیاز است و از طرف دیگر وسعت کشور و وجود روستاهایی که از این تعداد جمعیت کمتری دارند باعث شد که طرح گردهم جمع کردن چند روستا بصورت یک خانه بهداشت و بقیه بصورت روستاهای قمر مدنظر قرار گرفت .

 خانه‌ بهداشت‌ محيطي‌ترين‌ واحد ارائه‌ خدمت‌ در نظام شبکه های بهداشتی درمانی کشوراست . هر خانه بهداشت بسته به شرایط جغرافیایی – به ویژه امکانات ارتباطی و جمعیت – یک یا چند روستا را در پوشش خدمات خود دارد وبطور متوسط‌ هر5 خانه‌ بهداشت‌ تحت‌ پوشش‌ ونظارت‌ يك‌ مركز بهداشتي‌ درماني‌ روستائي‌قرارمیگیرد  فاصله خانه بهداشت از مرکز بهداشتی درمانی باید حداکثر 40 کیلومتر باشد و مرکز بهداشتی درمانی در مسیر حرکت طبیعی مردم قرار داشته باشد .

وظایف خانه بهداشت از سرشماری سالانه و ثبت جمعیت که در شروع کار و در آغاز هرسال انجام میگیرد شروع میشود . براساس سرشماری اطلاعات کاملی از منطقه تحت پوشش از جمله تعداد خانوارها وتعداد افراد هر خانوار به تفکیک نام ، سن ، جنس ، نسبت با سرپرست خانوار ، شغل و میزان سواد ، بارداری ،معلولیت و بیماری مزمن و تغییرهای جمعیتی خانوار ( ازدواج ، مرگ ، مهاجرت ) و... استخراج وثبت می گردد .با سرشماری گروههای سنی و جنسی  مشخص شده و براین اساس مراقبت های اولیه براساس برنامه های کشوری انجام میشود مانند مراقبت کودکان زیر 6 سال ، مراقبت از دانش آموزان و بهداشت مدارس، مراقبت زنان باردار، تنظیم خانواده، آموزش و مراقبت تغذیه ای ، بهداشت دهان و دندان ، ایمنسازی، نظارت بر موازین بهداشت حرفه ای ، محیط عمومی روستا، بهسازی محیط ، بهداشت محیط اماکن عمومی، بهداشت محیط مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی و سلامت مواد عرضه شده ، بازدید منزل ،بیماریابی ، درمان برخی از بیماریها براساس پروتکل ، کمکهای اولیه درمانی و پیگیری درمان ،تزریقات زیر نظر پزشک ، پانسمان ، فوریتها، بازتوانی و کمک به معلولان ، همکاری با دانشجویان اعزامی ،بهداشت روانی و...

با توجه به وظایفی که برای خانه بهداشت منظور شده است و برای اینکه عوامل اجرایی درک نزدیکتر و صحیح تری از محیط کار و زندگی مردم داشته باشند و بالاخره برای اطمینان نسبی از اقامت دائم پرسنل در روستا پرسنل خانه بهداشت از جمعیت تحت پوشش آن خانه بهداشت انتخاب میشوند و در مورد سن آنها (تا 28 سال در هنگام شروع کلاسها ی دوره ) و داشتن دیپلم ضروری بوده و بعد از آموزشهای لازم در خانه بهداشت مسقر میشوند .

بعد از خانه بهداشت در اولین سطح فعالیت شبکه های بهداشتی درمانی،  مراکز بهداشتی درمانی روستایی مطرح میشوند که تنها واحد پزشکی دولتی مستقر در مناطق روستایی هستند این واحد نظارت بر فعالیت خانه های بهداشت و هدایت آنها ، در ارتباط با بیمارستان شهرستان و نیازهای تخصصی و بستری جمعیت تحت پوشش  را برعهده دارد. محل استقرار مرکز بهداشتی درمانی روستایی نسبت به روستاهای محل استقرار خانه های بهداشت تابعه باید در مسیر طبیعی جمعیت باشد .

وظایفی که یک مرکز بهداشتی درمانی روستایی برعهده دارد شامل جمع آوری و کنترل و دسته بندی

اطلاعات و آمارها ، کنترل و پیگیری اجرای برنامه ها، پذیرش بیماران،همکاری باگروههای اعزامی از مرکز بهداشت شهرستان و استان ، مشارکت در فعالیتهای آموزشی، اعزام تیم های سیار،تنظیم و اجرای برنامه های آموزش بهداشت ، انجام آزمایشهای پاراکلینیکی مورد نیاز زنان باردار، کمک به زنان نیازمند مراقبتهای ویژه ،ایجاد ارتباط با ماماهای محلی بمنظور هدایت و آموزش آنها، فراهم کردن تسهیلات برای زایمان زنان تحت مراقبت ، گذاردن آی . یو.دی برای زنان داوطلب ، تهیه

پاپ اسمیر ، بازدید از مدارس ، ارجاع جهت بستن لوله ها ، نظارت برغربالگری دانش آموزان ، آموزش و اجرای برنامه های بهداشت دهان و دندان ، غربالگری کارگران کارگاهها و کارخانه ها ، بیماریابی از میان بیماران معرفی شده ، انجام آزمایشهای پاراکلینیکی ، اعزام بیماران نیازمند عملیات تشخیصی یا درمانی بیشتر به بیمارستان ، تنظیم برنامه درمان بیمارانی که درمانشان باید توسط خانه بهداشت پیگیری گردد ، اجرای موازین پیشگیری در مورد اطرافیان فرد مبتلا به بیماریهای واگیردار از طریق ایمنسازی و یا اعمال موازین بهداشت محیط ، جمع آوری لامهای خون از خانه های بهداشت و تیمهای سیار، جمع آوری نمونه های خلط بیماران مشکوک به سل ، انجام بررسیهای مقدماتی اپیدمیولوژیک برای شناخت مسایل بهداشتی و بیماریهای بومی و شایع منطقه ، اعلام موارد همه گیربیماریها و اقدام به خاموش کردن آنها ،انجام برنامه های بهداشت محیط و کمک به پرسنل خانه های بهداشت و هدایت آنها در اجرای برنامه ها ، نظارت براجرای قوانین و مقرارت ناظر بر اماکن عمومی و مراکز تهیه و تولید مواد غذایی و بهداشت کارگاهها ، پژوهش و در نهایت  مدیریت می باشد .

 درمناطق‌ شهري‌ ارائه‌ خدمات‌ برعهده‌ مراكز بهداشتي‌ درماني‌ شهري‌ و پایگاههای بهداشتی میباشد. کلیه خدمات بهداشتی که در روستاها بعهده خانه بهداشت می باشد در مناطق شهری بعهده پایگاه بهداشتی است فقط در پایگاه بهداشتی چون کادر بهداشت محیط وجود ندارد وظایف مربوط به مسائل بهداشت محیط و حرفه توسط پرسنل مراکزبهداشتی درمانی  شهری انجام میشود و نیز پیگیری فعال مثل خانه بهداشت در این پایگاهها وجود ندارد و اجازه پرداختن به خدمات درمانی رانیز ندارد و علاوه براین در صورت وجود ماما امکان IUD  گذاری نیز در آن وجود دارد .

مراکز بهداشتی درمانی شهری برحسب تراکم جمعیت ، یک یا چند پایگاه بهداشت شهری را تحت پوشش دارد و کلیه وظایف مراکز بهداشتی درمانی روستایی را نیز انجام میدهد و تنها تفاوت آن در مراجعه مستقیم بیماران به مرکز می باشد یعنی مراجعه بیماران در این مراکز لازم نیست از طریق ارجاع صورت گیرد. 

سطح دوم ارائه خدمات در شبکه های بهداشتی درمانی شامل مراکز بهداشت شهرستان و بیمارستان

شهرستان است . مركز بهداشت ‌شهرستان‌ مسئوليت‌ كنترل‌ وهدايت‌ شبكه‌ بهداشت‌ شهرستان‌ رابرعهده‌ دارد .

مديريت‌ شهرستان‌ با ايجاد هماهنگي ‌بين‌ بيمارستان‌ ومركز بهداشت‌ شهرستان‌ مسئوليت‌ كنترل‌ وهدايت‌ شبكه‌ بهداشت‌ ودرمان‌ شهرستان‌ را برعهده‌دارد.

بیمارستان واحد تخصصی پزشکی در سطح شهرستان است بیمارستان شهرستان مجموعه ای است که با

اجزای زیر مشخص میگردد : بخشهای بستری ، تشخیصی ، داروخانه ، پلی کلینیک ، اورژانس

بیمارستان شهرستان باید حداقل چهار بخش بستری داخلی ، جراحی ، کودکان ، زایمان و دوبخش تشخیصی ( آزمایشگاه و رادیولوژی ) را داشته باشد . کلیه این بخشها باید بوسیله پزشکان متخصص اداره شود .

بعبارت دیگر اشتغال پزشک عمومی در بیمارستان نقض هدفهای سطح بندی خدمات است و نظام ارجاع را بی ثمر می سازد . بیمارستان پس از تشخیص و درمان بیماران ارجاع شده ازمراکز بهداشتی درمانی ، باید نتیجه تشخیص و اقدام را به مرکز ارجاع کننده اطلاع دهد و در صورت لزوم توصیه های لازم در مورد ادامه درمان بیمار را به مرکز بهداشتی درمانی اعلام نماید .

مرکز بهداشت شهرستان واحدی است که اولین سطح تخصصی یعنی کارشناسی خدمات مختلف بهداشتی را شامل میشود.

وظایف مرکز بهداشت شهرستان شامل جمع آوری ، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مورد نیاز برنامه های مختلف بهداشتی ، آمارهای حیاتی و فعالیت واحدهای بهداشتی شهرستان به منظور تدوین برنامه های محلی و تهیه گزارش ، شناخت و دسته بندی مسایل بهداشتی منطقه و تنگناهای فنی و اجرایی برنامه ها ، بررسی و شناخت اپیدمیولوژیک بیماریهای بومی و اپیدمیها ، تهیه و ابلاغ دستورالعملهای اجرایی لازم برای اجرای برنامه های کشوری خدمات بهداشتی ، تدوین برنامه های بهداشتی متناسب با شرایط محلی برای حل مشکلات بهداشتی و مبارزه با بیماریهای بومی و اپیدمیها ، برنامه ریزی گسترش و تغییرات واحدهای بهداشتی متناسب با تغییرات جمعیتی و تامین دسترسی سهل جامعه به خدمات بهداشتی ، تدارک و پشتیبانی فنی ، اداری و مالی ازمراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت ، مشارکت در برنامه ریزی و اجرای برنامه های پزشکی جامعه نگر در سطح واحدهای بهداشتی ، تدوین و اجرای پژوهشهای کاربردی در زمینه مسایل بهداشتی منطقه ،اجرای پروژه های آزمایش در زمینه روشهای نوین و کاربرد ابرازهای جدید و ادغام در خدمات ، تدوین و ابلاغ برنامه و روشها و دستورالعملهای مربوط به آزمایشهای بهداشتی (تشخیص طبی در موارد لزوم و اپیدمیها ، آب و فاضلاب ، بهداشت حرفه ای )، انجام آزمایشهای بهداشتی برای کنترل کار آزمایشگاههای مراکز بهداشتی درمانی تابعه و تشخیص های آزمایشگاهی برابر دستورالعمل های کشوری ، نظارت بر نحوه خدمات آزمایشگاهی مراکز بهداشتی درمانی ، نظارت مستمر برفعالیتهای فنی ، پشتیبانی ،

اداری و مالی مراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت ، جمع آوری و بررسی گزارش فعالیت مراکز بهداشتی درمانی تابعه، ارزشیابی منظم خدمات و پوشش برنامه های بهداشتی شهرستان ، تدوین ، اجراو مشارکت در اجرای برنامه های آموزش بدو خدمت و حین خدمت کارکنان بهداشتی شهرستان ، برآورد اعتبارات مورد نیاز برنامه ها و تدوین بودجه سالانه و اجرای بودجه مصوب .

در حال حاضر هماهنگ سازی دو واحد خودگردان شبکه شهرستان ( بیمارستان و مرکز بهداشت شهرستان ) و نظارت برفعالیت همه آنها برعهده مدیریت شبکه شهرستان می باشد  مدیر شبکه شهرستان ، نماینده وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در سطح شهرستان تلقی شده و توسط  ریاست دانشگاه تعیین میگردد .

تمامی فعالیتهای سطح دوم باید توسط سطح سوم ارائه خدمات که شامل دانشگاه علوم پزشکی استان و

معاونتهای دانشگاه از جمله معاونت درمان با کلیه بیمارستانهای دولتی تحت پوشش و معاونت بهداشتی

(مرکز بهداشت استان ) نظارت ، پشتیبانی گردیده و امکان هرچه بهتر آنها فراهم میگرد.

طرح بقا (طرح بهداشت قالی بافان):

مقدمه :

این طرح با مشارکت جهاد سازندگی و بهداشت درمان برای ارتقاء سلامت قالی بافان روستایی و سالم سازی محیط آن صورت گرفت. از جمله کارهایی که این طرح انجام می دهد استاندارد کردن اتاق کار و محل کار قالی بافان، دادن بودجه به صورت وام به قالی بافان برای استاندارد کردن محیط کار، آموزش بهداشت، نصب جعبه کمک های اولیه و ... می باشد. البته امروز وسایل مورد نیاز به جای وام در اختیار قالی بافان قرار داده می شود. در این طرح، سیستم شبکه قالی بافان را رایگان آزمایش می کند. مثل آزمایش خون، آزمایش های ریوی، مشکلات اسکلتی عضلانی و رسیدگی به آن ها. مثلاً برای جلوگیری از بروز مشکلات اسکلتی – عضلانی در قالیبافان طرح بولبیلینگ ارائه شده است که در این راستا بهسازی دارهای قالی صورت می گیرد.

همچنین برای زنان قالی بافان باید ساعات مناسب و محدود به خصوص برای زنان باردار در نظر گرفته

شود، تغذیه آنها باید کاملاً مناسب باشد، استاندارد کردن دار قالی آنها و ....

در كشور ما بيش از2500000 نفر به كارقاليبافي اشتغال دارند كه بخش عمده اي از آنان را زنان تشكيل ميدهند از آنجا كه زنان نقش عمده اي در تامين سلامت جامعه دارند توجه به بهداشت و سلامت آنان از ضروري ترين مسائلي است كه بايد مورد توجه قرارگيرد.

 الف )كمبود نور:

    با وجودي كه كارقالي بافي يك كار ظريف بحساب آمده و ميزان احتياج به نور و روشنايي در آن بيش از نياز به روشنايي دركارهاي معمولي است ما اغلب شاهديم كه قالي بافان يا به سبب عدم آگاهي و يا به دلايل ديگر در تاريك خانه هاي دوداندود و با ديوارهايي گلي وبا حداقل روشنايي يا مصنوعي مشغول بكارند.

كمبودنوروروشنايي علاوه برخستگي اعصاب ؛ سردرد؛ سرگيجه ؛ باعث بروزمشكلاتي براي چشم بويژه خستگي وكمبودبينايي ميگردد.

چه بايدكرد؟

- سفيدكاري ديوارها و سقف جهت انعكاس هرچه بيشتر نور

- استفاده هرچه بيشتر از نور طبيعي با استفاده از پنجره هايي با مساحت حداقل يك پنجم سطح كارگاه و نزديك به سقف

- استفاده از لامپهاي مهتابي و حبابي بصورت مخلوط جهت روشنايي عمومي كارگاه بنحوي كه جهت لامپها به گونه اي نصب گردند كه موجب خيرگي چشم بافنده نشود.

- استفاده از يك لامپ 150-100 واتي در بالاي سر بافنده بمنظور تامين نور كافي و جلوگيري از افتادن سايه كارگر برروي دار قالي

- شيشه ها و لامپ ها بطور مرتب نظافت شو دتا وضعيت مطلوب روشنايي حفظ شود.

ب )عوارض اسكلتي :

    مسئله ديگري كه بايد در حرفه قالي بافي مورد توجه قرار بگيرد عوارض اسكلتي در اين دسته از كارگران است.

 پوكي و نرمي استخوان ؛ و انحناي ستون فقرات ؛ تنگي و عدم رشد استخوان لگن و درد و ناراحتي مفاصل ازجمله عوارضي هستند كه كارگران قالي باف به آن دچارميشوند.

چرا؟

    كارگران قالي باف به علت وضعيت نادرست نشستن و همچنين نامناسب بودن محل نشستن و دوربودن از نور طبيعي آفتاب دچار اين عوارض ميشوند.

چاره چيست ؟

 بهترين راه ؛ استفاده از دارهاي قالي بافي استاندارد مي باشد با استفاده از اين دارها وضعيت مناسب بدن

برقرار شده و ميزان ابتلا به عوارض ؛فوق العاده كاهش مي يابد درصورتيكه اين كار مقدور نباشد موارد ذيل توصيه ميشود:

       قراردادن يك زيرانداز و تشك روي محل نشستن قالي باف

       درنظرگرفتن يك پشتي و يا تكيه گاه مناسب جهت حمايت از مهره هاي كمر و تكيه دادن به آن

       درنظرگرفتن زير پايي براي قرارگرفتن پاهاي كارگر روي آن

توصيه هاي مفيد ديگر:

       آموزش قاليبافان در خصوص رعايت موازين بهداشتي مورد توجه قرارگيرد

       براي هر 2ساعت كار يك ربع وقت استراحت در نظر بگيرند

       از بكار گماردن كودكان زير12 سال اكيدا خودداري شود

       واكسيناسيون سل و كزاز قاليبافان ضروري است

       جداسازي اتاق هاي مسكوني و آشپزخانه از كارگاه

       استفاده از جعبه كمكهاي اوليه

       تغيير طرح ؛ رنگ و اندازه قالي هر چند وقت يك بار به منظور ايجاد تنوع در كار و بالابردن رضايت شغلي كارگران استفاده از ابزار مطمئن و مناسب جهت انجام كار

       انجام معاينات پزشكي قاليبافان به منظور جلوگيري از بيماريهاي ناشي از كار

       ابزار كار را پس از اتمام كار در جايي مناسب و دور از دسترس كودكان قراردهيد

       سيم كشي برق با رعايت اصول ايمني انجام شود

       كف كارگاه با شيب مناسب با موزائيك مفروش باشد به منظور سهولت نظافت ؛كف فاقد هرگونه

فرش باشد .

طرح بهگر (ایستاه بهگر): برای کارگاه هایی است که بین 20 تا 49 نفر کارگر دارند، در این طرح از میان کارگران یک نفر را انتخاب کرده و آموزش می دهند که از جمله آموزش کمک های اولیه می باشد که برای تدریس معمولاً از حلال احمر کمک می گیرند.

طرح احداث خانه های بهداشت کارگر: وزارت بهداشت درمان و آموزش انجام می دهند، در این مراکز داروهای عمومی در اختیار آنها قرار داده می شوند.

طرح صنوف: برای مراکزی اند که دارای مجهز می باشند، با بررسی هایی که شده است مشاهده شده است با توجه به این که سنوف ها خیلی زیادند و بازدید از آنها نیز مشکل است که طرحی برای آن ارائه شد تا چکیده ای از فرم ها را برای سنف های مختلف تهیه کنند و بر اساس پر کردن موارد چکیده ارزیابی را انجام دهند.

تشکیل کمیته های کار: برای کارگاه های بیش از 25 نفر کارگر می باشد و کارشناسان بهداشت حرفه ای و ایمنی کار می کنند.

طرح کنترل سر و صدا: با توجه به این که یکی از معضلات محیط کار، خصوصاً در مشاغل پر سر و صدا، سر و صداهای بالاتر از حد طبیعی است و می تواند اثرات مخرب روی سلامت انسان بگذارد. کنترل آن بسیار مهم است. مشاغلی که در معرض سر و صدای بیش از حدند از جمله صافکارها، تراشکارها، تعمیرکار گاهها و ... در این طرح ابتدا کارگاهان پر سر و صدا شناسایی و اقدامات کنترلی صورت می گیرد. از جمله اقدامات کنترلی استفاده از گوشی ها، حفظ فاصله ی مناسب منبع صدا و فرد، معاینات دوره ای فرد کارگر در محیط.

طرح برای عوامل شیمیایی: برای ایجاد ایمنی کارگر در برابر مواد شمیایی که با آن ها سر و کار دارند.

رئیس این طرح استاندارد و دبیر آن رئیس دانشگاه می باشد.

ارائه خدمات آزمایشگاه های بهداشت حرفه ای: جهت ارزیابی محیط کار، بازرسی وضعیت کار و محیط کار و آزمایشگاه ها.

طرح بهداشت کشاورزی: تأمین و ارتقاء سلامت کشاورزان با همکاری جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت درمان از جمله این که کشاورز از هر کدام هم استفاده کند، روش های استفاده از سهم و ...، بازدید از محل کار کشاورزان و ...

طرح خدمات بهداشت حرفه ای در ادارات: برای وضعیت ایمنی در ادارات مثل ایمنی برق، رعایت ارگونومی و ...

مقدمه: امروز مسئولین کشورهای مختلف به این نتیجه رسیده اند که در صورتی که در یک محیط کار سلامت کارگر را ارتقاء دهیم نتایج بهتری از کار و هدف بدست می آید، از طرفی دیگر میزان سلامتی مردم در هر کشور یکی از عوامل مهم در توسعه کشورهاست. انسان ها بنا به گونه ی کار که در زندگی انتخاب می کنند با برخی عوامل زیان آور در تماس خواهند بود. به گونه ای که اگر این عوامل زیان آور از حد تحمل فیزیولوژیک فزونی گیرند، قادرند آسیب های شغلی را سبب شده و از فرآوری نیروی کار بکاهند، برای پیش گیری از بروز این گونه مشکلات و حفظ تندرستی شاغلان بهداشت حرفه ای راهکاری کارآمد می باشد. در بهداشت حرفه ای همه مسائل بهداشتی، پزشکی و ایمنی پیشه های گوناگون مورد بررسی قرار می گیرند. در بهداشت حرفه ای کوشش ها به سوی پیشگیری از بیماری ها و حوادث ناشی از کار جهت یافته اند. نیروی کار هر کشور به خصوص در کشورهای در حال توسعه، بحثی پر اهمیت از سرمایه ملی دانسته شده و از پایه های توسعه ی اقتصادی و اجتماعی انگاشته می شود. از این رو حفاظت از تندرستی نیروی کار و بهسازی محیط کار از اهمیتی شایان برخوردار است و برای دستیابی به هدف های زیاد شده برنامه هایی در بهداشت حرفه ای وجود دارد، در کشور ایران بر اساس قانون کار، وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشترکاً عهده دار ارائه خدمات بهداشت حرفه ای هستند. به این اساس بهداشت حرفه ای شامل پیش بینی، تشخیص، ارزیابی و کنترل خطرات کاری می باشد.

طرح تاسیس مراکز بهداشت کار:

هدف کلی : تامین و حفظ و ارتقای سلامت کارگران واحدهای اداری دارای 500 نفر کارگر و یا بیشتر .

طرح بهداشت صنوف :

هدف کلی : بهبود سیمای کارگاههای صنفی تولیدی و خدماتی و تامین شلامت کارگران .

برنامه طب کار و مراقبت از بیماری های شغلی :

هدف کلی : تشخیص زود رس بیماریهای شغلی در مراحل اولیه از طریق غربالگری و فن نوین .

برنامه اجرائی قانون و آئین نامه بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور:

هدف کلی : تعیین کارهای سخت و زیان آور و پیگیری تا رفع سختی و زیان آوری مشاغل.

طرح سیلیکوزیس :

هدف کلی : کاهش و کنترل بیماری سیلیکوزیس در معادن و صنایع مریوط به معادن .

طرح مداخله ارگونومی در فعالیت های بهداشت حرفه ای :

هدف کلی : ارتقای بهداشت حرفه ای از طریق کنترل و بهبود شرایط ارگونومیک در محیط های کار.

تدوین پروفیل ایمنی شیمیائی :

هدف کلی : دستیابی به مدیریت جامع مواد شیمیائی ، حفاظت از محیط زیست ، حفظ و ارتقای سلامت عمومی.

طرح ایجاد پایگاههای سلامت کار در پایانه های جاده ای :

هدف کلی : ارتقای سلامت رانندگان و مسافران در مسافرتهای جاده ای .

طرح ادغام بهداشت حرفه ای در سیستم شبکه : تامین سلامت کارگاههای شهری و روستائی مشمول و

همچنین بهسازی فضای فیزیکی کارگاهها .

بر نامه اجرای ماده 93 قانون کار :

هدف کلی : ایجاد تعهد در مدیریت صنعتی جهت تامین سلامت نیروی کار و فراهم نمودن زمینه مشارکت کارگران در راستای سلامت.

بازدیدها در بهداشت حرفه ای: بر این اساس برای بازدید از کارگاه های کوچک در سطح شهری معمولاً برای هر پیشه در کارگاه فرم مخصوص تهیه می کنند که می تواند این فرم ها شامل مواردی نظیر جنس کف کارگاه، جعبه کمک های اولیه، وسایل حفاظت فردی، کپسول های آتش خاموش کن و ... می باشد. در این فرم ها حداقل شرایط بهداشتی برای یک کارگاه در نظر گرفته می شود، در صورتی که این شرایط در یک کارگاه رعایت نگردد به استناد ماده ی 105 قانون کار پی گیری در محاکم محترم قضائی می باشد. در این فرم ها تعداد شاغلین، مسئول کارگاه، محل کارگاه، تاریخ فعالیت نیز درج می شود و در پایان مشخصات کارفرما و نماینده کارفرما به همراه امضاء و مشخصات بازرس بهداشت حرفه ای به همراه امضاء آن نیز پر می شود.

طبق ماده ی 85 و 91 قانون کار عوامل زیان آور مثل صدا، ارتعاش، کار در ارتفاع، روشنایی اشعه های

مضر و ... که ممکن است در محیط باشد، بازرسی می شوند و طبق ماده ی 156 و 91 قانون کار وضعیت تأسیسات یا تسهیلات محیط کار از جمله ساختمان کارگاه، فضای کارگاه، تهویه عمومی، سرویس بهداشتی و ... بازرسی می شوند.

قوانین حوزه بهداشت حرفه ای:

قانون کار: برای افرادی است که در معرض خطرات بیشتر از افراد نرمال اند.

قانون تعزیرات اسلامی: در اقدامی که علیه بهداشت عمومی تهدید باشد یا تشخیص این که اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی باشد محو یا شکستن مهر و پلمپ و سرقت نوشته تا از اماکن یا هتک حرمت اشخاص صورت گیرد مشمول مجازات اند:

قانون تشکیلات وزارت بهداشت درمان k مسئول حفظ سلامت کل جامعه

قانون کار: کارشناسی از قسمت های مختلف محیط کار صورت می گیرد.

انواع کارگاه ها:

کوچک k زیر 10 نفر کارگر

بزرگ k بالای 10 نفر کارگر

کارگاه ها از لحاظ فعالیت:

صنعتی - تولیدات

معدنی -استخراج معدن

کشاورزی - شیلات و ...

خدمات فنی مثل تراشکاری و صافکاری و ...

96% کارگاه ها در ایران کوچک و 70 تا 80 درصد کارگران در آن مشغول کارند.

ماده ی 156 ، این ماده شرایط بهداشتی کارگاه ها را تعیین می کند.

ماده ی 92 قانون کار ، باید کارگر به طور مداوم مورد معاینه قرار گیرد.

ماده ی 91 قانون کار ، کارگر باید کلیه وسایل ایمنی و بهداشتی را در اختیار کارگر قار داده و نحوه استفاده را به آن آموزش دهد و کارگر موظف است از آن ها استفاده کند.

ماده ی 100 ،شرایط بازرسی را نشان می دهد.

ماده ی 101 ،اختیارات بازرس بهداشت حرفه ای را نشان می دهد.

معاینات کارگران: معاینات در دو دوره صورت می گیرد: 1- در بدو استخدام

2- ادواری

معاینات ادواری هر کارگر را با معاینه بدر استخدام مقایسه می کنند و نتیجه گیری می کنند که اگر مشکلی در کارگر هست آیا ناشی از بیماری شغلی است یا نه.


نوشته: منصور برافراشته در: سه شنبه پانزدهم تیر 1389 |

درباره ما


مدير وبلاگ: منصور برافراشته دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
اين وبلاگ گزارش كارهاي مربوط به آزمايشگاه ها و كارآموزي رشته مهندسي بهداشت محيط را ارائه مي دهد با اميد به اينكه كمكي به رشد اين رشته شود.

آمار و امكانات

اضافه كردن به علاقمندي ها
خانگي سازي
ذخيره صفحه